Loftgęši viš Hśsavķk

Frį žvķ ķ desember 2016 hafa stašiš yfir męlingar į loftgęšum viš Hśsavķk og noršan viš Bakka nįnar tiltekiš į Hśsavķkurleiti og Héšinsvķk.

Loftgęši viš Hśsavķk
Almennt - Hafžór Hreišarsson - Lestrar 225

Frį žvķ ķ desember 2016 hafa stašiš yfir męlingar į loftgęšum viš Hśsavķk og noršan viš Bakka nįnar tiltekiš į Hśsavķkurleiti og Héšinsvķk.

Į heimasķšu Gaums segir aš męlingarnar sem fóru fram į tķmabilinu desember 2016-desember 2017 séu svokallašar bakgrunnsmęlingar, žar sem veriš var aš kanna hver stašan vęri įšur en kķsilmįlmverksmišjan į Bakka tęki til starfa.

Žęr er žvķ hęgt aš nota til aš bera saman viš stöšuna eftir aš verksmišjan hóf starfsemi.

Į vettvangi Gaums er fylgst meš męlingum į SO2, PM10 og PM2,5 og birtum gögn žar um. En hvaš er žetta?

SO2 eša brennisteinsdķoxķš, er litlaus lofttegund sem flestir finna lykt af, ef styrkurinn nęr um žaš bil 1000 µg/m3. Brennisteinsdķoxķš myndast viš bruna į eldsneyti t.d. frį bifreišum en lķka frį išnaši og sleppur śt ķ andrśmsloftiš nema fram fari hreinsun į afgasinu. Of mikiš af brennisteinsdķoxķši ķ andrśmsloftinu getur haft ķ för meš sér m.a. sśrt regn og gróšurskemmdir. Žį getur brennisteinsdķoxķš haft neikvęš įhrif į heilsu manna en hįr styrkur getur t.d. hindraš öndun, valdiš ertingu ķ nefi, augum og hįlsi. 

PM10 og PM2,5 eru svifryksagnir. PM10 eru agnir sem eru <10 µm aš žvermįli. Žetta eru t.d. frjókorn, mygla og ryk. PM2,5 eru agnir sem eru <2,5 µm aš žvermįli. Žetta eru t.d. agnir frį bruna, lķfręn efni og mįlmar.  Svifyk sem er minna en 10 µm aš žvermįli kemst inn ķ öndunarfęri manna og getur komist inn ķ blóšrįsarkerfiš. Įhrif svifryks į heilsu geta veriš margvķsleg, hvort tveggja til skemmri eša lengri tķma og eru öndunarfęrasjśkdómar og hjarta- og ęšasjśkdómar žar efstir į blaši. 

Hér aš nešan mį sjį stęrš svifryksagnanna borna saman viš sandkorn og mannshįr. Myndin er fengin af Vķsindavefnum. 

Gaumur.is

Til aš vernda viškęma einstaklinga og draga śr įhrifum mengunar į heilsu eru sett fram višmišunarmörk varšandi magn SO2, PM10 og PM2,5. Umhverfismörk fyrir PM10 eru 50 µm3 į sólarhring og mį styrkurinn fara upp ķ žetta 7 sólarhringa į įri. Umhverfismörk fyrir PM2,5 fyrir įriš eru 20 µm3. Umhverfismörk fyrir SO2 - klukkustundargildi er 350 µm3 į klukkustund allt aš 24 sinnum į įri, sólarhringsgildi er 50 µm3 į sólarhring allt aš sjö sólarhringa į įri.

Nišurstöšur męlinga į loftgęšum viš Héšinsvķk og į Hśsavķkurleiti žar sem męlarnir eru stašsettir sżna aš ķ öllum tilfellum aš undanskildu einu skipti eru lofgęši undir framangreindum umhverfismörkum. Ķ janśar 2019 fór styrkur PM10 yfir višmišunarmörk fyrir dagsgildi (50 µm3) og męldist gildi dagsins 84,5 µm3.

Ķ vķsi 2.1 mį skoša betur męlingar į styrk PM10, PM2,5 og SO2. 


  • Steinsteypir

640.is | Įbyrgšarmašur Hafžór Hreišarsson | vefstjori@640.is | Sķmi: 895-6744